Zagadka Sfinksa

Kiedy Edyp dorósł, wybrał się kiedyś na ucztę. Tam stał się tak dumny i wyniosły, że jeden z obecnych rozgniewał się i krzyknął, że jest tylko podrzutkiem. Edyp zobaczył przerażone twarze wokół siebie i po raz pierwszy zaczął podejrzewać, że nie poznano mu prawdy o jego rodzicach. Dlatego udał się do wyroczni, aby uzyskać odpowiedź.

Zamiast udzielić mu prostej odpowiedzi – co wyrocznie czyniły rzadko – głos rzekł: „Edypie, strzeż się! Jesteś skazany na zabicie ojca, poślubienie matki i sprowadzenie nieszczęścia na swoje rodzinne miasto!”

Przerażony tą przepowiednią i całkowicie pewien, że król i królowa Koryntu są jego rodzicami, Edyp postanowił opuścić dom na zawsze. Nie odważył się nawet wejść, aby pożegnać się z rodziną, lecz wyruszył sam i pieszo, aby szukać szczęścia gdzie indziej.

Idąc, myślał o swoich nieszczęściach i stał się bardzo zgorzkniały wobec okrutnej bogini przeznaczenia, której nauczył się bać. Wierzył, że ta bogini może kierować wszystkim według swojej woli i że to ona orzekła, iż popełni te straszliwe zbrodnie, których starał się unikać.

Po kilku dniach bezcelowej wędrówki Edyp dotarł w końcu do skrzyżowania dróg. Tam spotkał starego mężczyznę siedzącego w wozie, a przed sobą miał herolda, który wyniośle nakazał Edypowi ustąpić przed swoim panem.

Ponieważ Edyp był wychowany jak książę, był przyzwyczajony do tego, że wszyscy mu ustępowali. Dlatego dumnie odmówił usunięcia się. Gdy herold podniósł laskę, aby uderzyć, Edyp dobył miecza i zabił go.

Stary mężczyzna rozgniewał się na ten akt przemocy, wysiadł z wozu i zaatakował Edypa. Młody człowiek nie wiedział, że po raz pierwszy spotyka swojego ojca, Lajosa, więc rzucił się na niego i także go zabił. Sługi również zostały zabite, gdy zaatakowały go z kolei. Potem Edyp spokojnie kontynuował swoją podróż, nie podejrzewając, że pierwsza część przepowiedni wyroczni została spełniona.

Zaraz po tej walce Edyp dotarł do miasta Teb. Ulice były pełne wzburzonych ludzi, którzy mówili jeden przez drugiego, i młody książę szybko poznał przyczynę zamieszania.

Okazało się, że straszliwy potwór zwany Sfinksem osiadł na jednej z głównych dróg wiodących do miasta i nie przepuszczał nikogo, kto nie potrafił odpowiedzieć na zagadkę, którą zadawał.

Zwierzę miało głowę kobiety, ciało lwa i skrzydła orła. Ponieważ pożerało wszystkich, którzy nie potrafili odgadnąć zagadki, ludzie byli bardzo przerażeni.

Wiele osób zostało już zabitych, ponieważ nawet najodważniejsi mężczyźni wyszli, aby je zabić, ale stracili życie w tej próbie, gdyż nikt nie mógł go skrzywdzić bez odgadnięcia zagadkowej zagadki.

Król Lajos, który miał nadzieję uzyskać odpowiedź na zagadkę od wyroczni w Delfach, odjechał swoim wozem.

Jednak ludzie stali się jeszcze bardziej wzburzeni, gdy do miasta wbiegł posłaniec i powiedział, że król i wszyscy jego słudzy zostali zabici przez zbójców, a ich martwe ciała znaleziono na środku drogi.

Edyp nie przejął się tą wiadomością, ponieważ nie miał pojęcia, że stary człowiek, którego zabił, był królem, którego wszyscy kochali i nad którym teraz rozpaczali głośnymi lamentami.

Był natomiast bardzo zainteresowany historią o Sfinksie i był tak pewien, że potrafi odgadnąć zagadkę, że natychmiast wyruszył, aby odnaleźć potwora. Szedł dzielnie wzdłuż drogi, aż Sfinks zatrzymał go i poprosił, aby odpowiedział na tę zagadkę, jeśli chce żyć: „Która istota chodzi na czterech nogach rano, na dwóch w południe i na trzech wieczorem?”

Po chwili głębokiego namysłu Edyp odpowiedział, że tą istotą jest człowiek. „Albowiem,” rzekł, „o poranku życia, jako dziecko, człowiek raczkuje na rękach i kolanach; w południe, w wieku dorosłym, chodzi wyprostowany; a wieczorem, w starości, podpiera się laską.”

Zagadka Sfinksa została odgadnięta, a potwór wiedział, że jego moc się skończyła. Próbował uciec, ale Edyp go nie wypuścił. Dobył miecza i zmusił go do cofania się, aż ten spadł z urwiska, na ostre skały poniżej, i został zmiażdżony.