Ucieczka Arystomenesa

Choć Spartanie wierzyli, że Aristomenes nie żyje, bardzo się mylili. Jakimś cudem nie uderzył w żadną z ostrych, postrzępionych skał, lecz wylądował na stosie swoich martwych towarzyszy i dotarł na dno Ceadasu bez szwanku.

Najwyraźniej nie było drogi wyjścia z tej jamy innej niż przez otwór u góry, przez który widać było skrawek nieba. Aristomenes szybko przekonał się, że zbocza są tak strome, że dotarcie do otworu było niemożliwe. Przesunął się na bok, z dala od stosu ciał, i usiadł na kamieniu w tym zimnym, wilgotnym, ciemnym miejscu. Zarzuciwszy płaszcz na głowę, przygotował się na cierpliwe czekanie, aż umrze z głodu. Minęły trzy dni, a jego siły szybko słabły, gdy nagle poczuł ciepły oddech na dłoni.

Delikatnie odsunął płaszcz, a ponieważ jego oczy przyzwyczaiły się już do ciemności, ujrzał niewyraźnie lisa krążącego wokół niego i obwąchującego podejrzliwie jego ubranie.

Ostrożnie owijając płaszczem dłoń, by ochronić ją przed ostrymi zębami lisa, Aristomenes złapał zwierzę mocno za ogon. Mimo wszelkich jego wysiłków, by uciec, trzymał mocno. Gdy lis zaczął się ruszać, podążył za nim.

Jak sprytnie przewidział, lis znał drogę wyjścia z tego okropnego miejsca. Nagle wślizgnął się do nory. Aristomenes, widząc słabe światło na końcu, puścił lisa. Za pomocą ostrego kamienia szybko poszerzył lisią norę na tyle, by móc się przez nią przeczołgać, i czym prędzej wrócił do Meseńczyków.

Możecie sobie wyobrazić, jak szczęśliwi byli, widząc ukochanego wodza, którego uważali za zmarłego, i jak czule się nim opiekowali, aż znów był zdrowy i silny. Nigdy nie mieli dość słuchania opowieści o jego upadku, uwięzieniu i ucieczce. Gdy zaproponował, że raz jeszcze poprowadzi ich przeciwko Spartanom, chętnie obiecali mu pomóc.

Mimo całej odwagi Aristomenesa, Messenia ostatecznie wpadła w ręce Spartan i druga wojna meseńska dobiegła końca. Wszyscy, którzy chcieli uniknąć niewoli lub śmierci, opuścili swoją ojczyznę i udali się do Italii lub na Sycylię, gdzie założyli greckie kolonie.

Miasta, które zbudowali, wkrótce stały się bardzo potężne. Jedno z nich nazwali Messyną na cześć swojej ojczystej ziemi. To miasto wciąż istnieje, jak widać na mapach, a w jego pobliżu znajduje się cieśnina o tej samej nazwie, która oddziela Sycylię od Italii.